زیرساخت ها، پیش فرض های نظری، موانع تحقق و آسیب شناسی جنبش نرم افزاری
18 بازدید
نحوه تهیه : گروهی
محل انتشار : معرفت ) فروردین 1383 - شماره 76 )(12 صفحه - از 9 تا 20)
تعداد شرکت کننده : 0

پس از انتشار نامه مقام معظم رهبری، که در پاسخ به نامه جمعی از دانش‏آموختگان حوزه و دانشگاه مرقوم فرموده بودند، چندی است که پدیده جنبش نرم‏افزاری در محافل علمی و دانشگاهی و حوزوی مطرح گردیده و بحث‏هایی پیرامون آن صورت گرفته است. از آن‏جا که تحلیل زیرساخت‏ها، پیش‏فرض‏های نظری، موانع تحقق و آسیب‏شناسی این جنبش، از اصول اساسی آن به شمار می‏رود، بر آن شدیم تا گفت‏وگوهایی را پیرامون این موضوع با برخی از کارشناسان داشته باشیم. در این شماره معرفت به این مهم پرداخته‏ایم.

معرفت: جناب آقای دکتر، لطفا تعریف خودتان را از «جنبش نرم‏افزاری» بفرمایید.

دکتر مصباح: اگر جنبش نرم‏افزاری را از زاویه لغت‏شناسی بررسی کنیم، از دو مفهوم «جنبش» و «نرم‏افزار» تشکیل شده است. جنبش اصالتا یک اصطلاح سیاسی است که در فرهنگ سیاسی برای تبیین حرکت‏های اجتماعی ـ سیاسی به کار می‏رود. این واژه، در زمینه‏های دیگر به صورت استعاره به کار گرفته می‏شود، و به تناسب شباهت‏هایی که وجود دارد، با تغییراتی در معنا، به کار برده می‏شود. جنبش معمولاً در مواردی به کار می‏رود که وضع موجود در یک زمینه ـ خواه سیاسی، فرهنگی، اجتماعی، یا اقتصادی ـ مورد رضایت کامل نباشد، و روند امور در آن حیطه نیز آینده صددرصد امیدبخشی را ترسیم نکند. در چنین موقعیتی، این احساس به وجود می‏آید که باید حرکت و جهت‏گیری جدیدی رخ دهد تا اوضاع رو به راه شود و کارها در جهت صحیحی به پیش رود. از ویژگی‏های دیگر یک جنبش، اجتماعی بودن آن است. اگر کسی نظریه جدیدی عرضه کند، یا حزب جدیدی تأسیس نماید، یا کار جدیدی را شروع کند، جنبش نامیده نمی‏شود. جنبش مستلزم آن است که یک حرکت، اجتماعی باشد و بخش نسبتا وسیعی از افراد را دربر بگیرد. شاید دیگر ویژگی این لفظ را بتوان در آن دانست که در یک جنبش، نظر به هر تحولی نیست، بلکه تحول مثبت است که جنبش به حساب می‏آید. حرکت و تحولی در زمره جنبش‏ها قرار می‏گیرد که گامی مثبت در جهت آرمان‏ها و اهداف کسانی باشد که آن را به وجود می‏آورند.

اما نرم‏افزار، در مقابل سخت‏افزار، و از اصطلاحات علوم رایانه وام گرفته شده، و با نوعی استعاره در اینجا به کار رفته است. در علوم رایانه، ابزارهای کار با رایانه را به سخت‏افزار و نرم‏افزار تقسیم می‏کنند. «سخت‏افزار» قسمت‏ها یا بخش‏های مکانیکی، الکتریکی، و الکترونیکی رایانه است که جنبه فیزیکی دارد، و «نرم‏افزار» به دستورالعمل‏هایی گفته می‏شود که برای به کار بردن، تنظیم، مهار و ایجاد ارتباط میان اجزای مختلف سخت‏افزار استفاده می‏شود. به دلیل روابطی که میان علوم گوناگون وجود دارد، این اصطلاحات کاربردها و معناهای متفاوتی در رشته‏های علوم پیدا کرده است. به عنوان مثال، همین تقسیم‏بندی و واژگان را به ارگانیسم زنده نیز تعمیم داده‏اند و آن را سایبرنتیک نامیده‏اند؛ چرا که معتقدند میان سیستم‏های الکترونیکی خودکار با سازوکار ارگانیسم زنده مشابهت‏هایی وجود دارد. به همین دلیل می‏گویند در یک موجود زنده، بعضی اعضا و جوارح در حکم سخت‏افزار است؛ یعنی کار به وسیله آن‏ها انجام می‏شود، مانند دست و پا. بخش دیگری از موجود زنده، در حکم نرم‏افزار رایانه عمل می‏کند، و ... ادامه در لینک

آدرس اینترنتی